Pył zawieszony – zagrożenie dla zdrowia człowieka
Czym jest pył zawieszony?
Na pył zawieszony składają się malutkie cząsteczki o średnicy mniejszej niż 10 mikronów, co odpowiada około jednej dziesiątej średnicy ludzkiego włosa. Zwane też czasem PM10 cząstki uwalniają się do atmosfery w trakcie procesów spalania. Za ich powstawanie odpowiedzialne są głównie: przemysł, ruch uliczny i urządzenia grzewcze. Ze względu na swą wielkość oraz skład chemiczny pył zawieszony jest niebezpieczny dla naszego zdrowia. Jego cząsteczki wnikają głęboko do płuc i są przyczyną wielu różnych chorób, od chronicznego kaszlu począwszy na raku płuc skończywszy. W rejonach szczególnie zanieczyszczonych w trakcie jednego wdechu człowiek wchłania około 50 milionów cząsteczek pyłu!
Powolne budzenie się świadomości
Zagadnienie obecności cząstek pyłu w atmosferze nie jest wprawdzie nowe, jednak dopiero od kilku lat uświadomiono sobie jego wpływ na ludzkie zdrowie. Problemem tym dotknięte są zwłaszcza obszary miejskie o dużej gęstości zaludnienia i natężeniu ruchu pojazdów, jak również regiony, w których warunki topograficzne lub klimatyczne sprzyjają gromadzeniu się cząsteczek pyłu w atmosferze.
Ciągłe przekraczanie dopuszczalnego stężenia
TUnia Europejska i Szwajcaria ustanowiły określone limity dopuszczalnego stężenia pyłu zawieszonego w atmosferze. W Szwajcarii średnie roczne stężenie nie powinno przekroczyć 20 µg/m3, w krajach Unii Europejskiej – 40 µg/m3. Dodatkowo dzienny limit 50 µg/m3 może być przekroczony tylko raz (Szwajcaria), względnie 35 razy (UE). Niestety jednak, co potwierdzają liczne pomiary, limity te są stale przekraczane, wskutek czego dochodzi do sytuacji, w której na przykład w Szwajcarii dobre 40% ludności wdycha regularnie duże ilości szkodliwego pyłu zawieszonego.
Na przykład w Zurychu dopuszczalny dzienny limit stężenia pyłu zawieszonego – 50 µg/m3 – w roku 2006 już w czasie półtora miesiąca został przekroczony 24 razy. A dopuszczalne jest przecież maksymalnie jedno przekroczenie w roku.
Także przy paleniu drewnem pojawia się problem cząsteczek pyłu zawieszonego
Także podczas palenia drewnem uwalniają się cząsteczki pyłu zawieszonego. Wprawdzie w ogólnym rozrachunku nie one są najważniejszą przyczyną naszych problemów z pyłem zawieszonym, jednak w rejonach, gdzie mamy do czynienia z dużą liczbą instalacji starego typu i pozostawiającym wiele do życzenia postępowaniem ich użytkowników, nagły wyrzut cząstek może mieć wpływ na poziom lokalnego stężenia pyłu zawieszonego w czasie zimy.
Dużą część pyłu zawieszonego wytwarzają silników typu Diesel. Jednak emitują go też i paleniska na drewno, przede wszystkim wtedy, gdy nie są fachowo obsługiwane.
